SINAGOGA SUKAT ŠALOM

GDE SE NALAZI

Beogradska Sinagoga nalazi se u Ulici Maršala Birjuzova u blizini Topličinog venca.

ISTORIJAT

U Beogradu su tokom istorije izgrađene, po podacima,  četiri sinagoge. Prve dve su bile na Dorćolu, ali su do kraja Drugog svetskog rata obe porušene. Sefardska sinagoga, po projektu arh. Milana Kapetanovića sagrađena je 1908. godine u neomavarskom stilu u Ulici cara Uroša, ali je  tokom Drugog svetskog rata  zapaljena, zbog čega je posle rata srušena. Na njenom mestu je danas Galerija freska. Do danas je ostala sačuvana samo sinagoga  Sukat Šalom.

Izgradnja Sinagoge trajala je između 1924. i 1926. godine po projektu arhitekte Franje Urbana, uz učešće Milana Šlanga. Godine 1929. izvedeni su naknadni radovi na izmeni enterijera prema projektu arhitekte Milutina Jovanovića. Objekat je do 1941. godine služio kao zgrada Srpsko-Jevrejske crkvene opštine aškenaskog obreda. Tokom nacističke okupacije Beograda, 1941-1944. godine njena autentična funkcija degradirana je pretvaranjem u javnu kuću, da bi nakon rata bila vraćena u funkciju sinagoge namenjene obema verskim grupama beogradskih Jevreja.

IZGLED

Zgrada Sinagoge sagrađena je stilu akademizma. Sinagoga je mesto religijske službe, mesto namenjeno edukaciji i sastancima jevrejske zajednice. U suterenu je smeštena kuhinja s trpezarijom, i pomoćne prostorije.

Centralni prostor u prizemlju s galerijom je namenjen verskom obredu. Unutrašnji prostor podeljen je sa dva niza stubova, a iznad se nalazi galerija koja je nekad bila namenjena za žene.Tavanica je bogato dekorisana.

Aron hakodeš je najsvetiji deo hrama koji se nalazi na istočnom zidu hrama. Tu su smeštene svete knjige i Stari zavet. Oko ovog dela nalaze se 2 stuba koja nose veliki mermerni kubus koji simbolizuje Mojsijev kovčeg s adeset božijih zapovesti.

U zgradi sinagoge se nalaze i kancelarije, učionica i sala za sednice. Na prvom i drugom spratu raspoređene su stambene prostorije.

Na fasadi zgrade se ističe Davidov štit - šestokraka zvezda.  Bočni istureni delovi fasade podsećaju na odbrambeni oblik i karakter prvobitnog Solomonovog hrama. Ovi delovi predstavljaju čest motiv jevrejske arhitekture koji simbolizuje Jahin i Boaz, stubove Solomonovog hrama. Celokupnom utisku svečanog i ceremonijalnog karaktera Sinagoge doprinosi i široko trokrako pristupno stepenište u zoni suterena i prizemlja.

Reks, Jevrejski kulturni centar, Davidova zvezda, slikala Iva Pešić