NARODNI DOM

GDE SE NALAZI?

Adresa Doma Narodne skupštine je: Trg Nikole Pašića 13, opština Stari grad

Nalazi se prekoputa Pionirskog parka, zgrade Starog dvora odn. Skupštine grada  i Novog dvora odn. zgrade Presedništva Republike Srbije .

IZGRADNJA

Izrada prvog projekta Doma narodnog predstavništva poverena je 1892. godine arhitekti Konstantinu Jovanoviću, koji je uradio projekat za potrebe jednodomnog parlamenta. Nakon donošenja ustava, Kraljevina Srbija dobila je dvodomni parlament, tako da postojeći projekat nije bio pogodan. 1901. raspisan je novi konkurs na kome je pobedio arhitekta Jovan Ilkić. Ilkićev projekat bio je sličan Jovanovićevom, jedina razlika bila je u rasporedu unutrašnjih prostorija. Radovi na izgradnji doma Narodne skupštine započeti su 1907. godine. Balkanski ratovi, kao i početak Prvog svetskog rata uticali su na prekid gradnje Narodne skupštine. 1920. godine doneta je odluka o nastavku radova, projekat je poveren Pavlu Ilkiću, sinu Jovana Illića. Zgrada je zidana do 1926. godine, kada su radovi opet obustavljeni zbog nedostatka sredstava. Sledeća faza izgradnje započeta je 1934. godine,kada je za glavnog projektanta imenovan ruski arhitekta Nikolaj Krasnov. Zgrada skupštine završena je 18.10.1936.

20.10.1936. održana je prva sednica.

pogled na Narodni dom iz Skupštine grada

Ulazni trem

Andjeli sa maslinovom granom i bakljom,Petar Palavičini

Trem i kupola Narodnog doma

ARHITEKTURA

Zgrada Narodne skupštine jedna je od najmonumentalnijih građevina u Beogradu. Izgrađena je u stilu akademizma, sa elementima italijanske renesanse. Centralni deo zgrade naglašenim je tremom sa zabatom kojeg podupiru 4 korintska stuba. Bočna krila su uvučena na centralni deo i završavaju se sa po jednom malom kupolom sa svake strane. Fasade su dekorisane klasičnim elementima akademističke  arhitekture koji doprinose odmerenom i elegantnom izgledu zdanja. Glavna fasada se ističe u odnosu na zadnji deo zgrade naglašenim prilazom kojim dominiraju skulpturalne kompozicije „Igrali se konji vrani“. One su dela skulptora Tome Rosandića iz 1939. godine.

ENTERIJER

U unutrašnjosti ostvareno je skladno prožimanje arhitekture, skulpture i unutrašnjeg dizajna. Za izgled enterijera: nameštaj, osveteljnje, zavese, tepihe i druge detalje zaslužan je arhitekta Nikolaj Krasnov.

Prostorije koje zauzimaju najznačajnije mesto u Skupštini su:

  1. Ulazni vestibil/hodnik
  2. Velika sala
  3. Mala sala
  4. Centralni hol
  5. Četiri odborske sale
  6. Biblioteka
  7. Diplomatski salon
  8. Kabineti

    Vitraži

ULAZNI VESTIBIL

Ulazni hodnik ili vestibil predstavlja prvi reprezntativni prostor na ulasku u zdanje Narodnog doma. Nad poligonalnom  osnovom uzdiže se osmougaona kupola bogato dekorisana reljefnim dekoracijama. Svetlost koja prolazi kroz kasetiranu staklenu konstrukciju osvetljava monumentalan prostor dekorisan višebojnom mermernom oplatom.U vestibilu se nalaze četiri statue koje prikazuju važne istorijske ličnosti naroda koji su činili tadašnju Kraljevinu. Posebno prepoznatljiva je statua cara Dušana, skulptora Dragutina Filipovića iz 1937. godine izrađena u mermeru. Bronzana replika ove statue nalazi se ispred zgrade Palate pravde. Drugog srpskog junaka  Karađorđa prikazao je u mermeru skulptor Frano Kršinić 1938.godine. Statuu hrvatskog vladara kralja Tomislava isklesao je skulptor Vanja Radauš, 1937. godine, i statuu slovenačkog srednjovekovnog kneza Kocelja uradio je skluptor Tine Kos 1937. godine.

CENTRALNI HOL

Druga  po veličini prostorija u Skupštini je centralni hol. Deo enterijera ove prostorije čine ženske skulpture, smeštene u nišama, jonski stubovi i rezbareni nameštaj. Tavanica omogućava dnevno osveteljenje staklenom konstrukcijom .

VELIKA SALA

Velika sala smeštena je u desnom krilu skupštinskog zdanja. Ovde se odvijaju skupštinske sednice Republike Srbije. Sala je osvetljena prirodnim svetlom. Hrastove klupe postavljene su polukružno. Naspram polukružnog zida nalazi se prostrana niša, na čijem se sedištu nalazio portret kralja Petra II Karađorđevića. Takođe, u Velikoj sali postavljena je spomen ploča Ivi Andriću, dobitniku Nobelove nagrade za književnost. Galerija na spratu predviđena je za goste Skupštine.

Velika sala

Galerija u Velikoj sali

Spomen ploča Ivi Andriću u velikoj sali

Velika sala

MALA SALA

Mala sala smeštena je u levom krilu skupštinskog zdanja. Centralni zid Male sale ima drvenu oblogu od orahovine, na kome se nalazi grb Republike Srbije. Iznad drvene lamperije nalazi se monumentalna freska Velika alegorija rada, koju je naslikao Mate Menegelo Rodić 1937.  Nad galerijom smešteni su likovi muškaraca i žena koji su obučeni u tradicionalnu nošnju  jugoslovenskih naroda.

DIPLOMATSKI SALON

Nekada poznat kao salon kneza Pavla, danas služi kao reprezentativni diplomatski salon. Nameštaju stilu Luja XV i Luja XVI dizajnirao je Nikolaj Krasnov , kao i originalani tepih koji je prekrivao pod salona, koji nije sačuvan. Posle Drugog svetskog rata, uklonjeni su simboli Kraljevine Jugoslavije, ali su danas na zidovima kraljevski portreti članovi dinastije Obrenović i Karađorđević.

Diplomatski salon

Nameštaj u diplomatskom salonu

Luster u diplomatskom salonu

BIBLIOTEKA

Biblioteka se nalazi na spratu blizu Diplomatskog salona. Jedna je od najlepših prostorija u Skupštini. Obrađena je u hrastovoj drvenariji, sa originalno dizajniranim nameštajem po nacrtima Nikolaja Krasnova. Uz diplomatski salon i centralni hol, biblioteka predstavlja prostor koji u celini ima sačuvan originalani nameštaj.

Biblioteka

Biblioteka

Pripremila: Ana Sarić