DINASTIJA KARAĐORĐEVIĆA

Karađorđevići su srpska kraljevska dinastija. Osnivač ove kraljevske dinastije je Đorđe Petrović, poznatiji u narodu kao Karađorđe, koji je 1804.godine podigao Prvi srpski ustanak protiv Osmanskog carstva.  Tokom Drugog srpskog ustanka 1815. godine vođstvo preuzima Miloš Obrenović. U periodu od 1842. do 1858. godine na na vlast dolazi knez Aleksandar, Karađorđev sin. Ipak, posle 1858. godine na Svetoandrejskoj skupštini na vlast se vraća Miloš Obrenović, i njegovi naslednici ostaju da vladaju sve do 1903. godine.

Posle Majskog prevrata i atentanta na poslednjeg vladara dinastije Obrenović kralja Aleksandra i njegovu ženu,  Skupština 1903. godine odlučuje da Petar I Karađorđević stupi na presto. Kralj Petar I 1914. godine predao je vlast svom sinu Aleksandru I Karađorđeviću koji je poznat i kao kralj ujedinitelj, zbog ujedinjenja Srba, Hrvata i Slovenaca. Bio je oženjen rumunskom princezom Marijom, sa kojom je imao tri sina, Petra, Tomislava i Andreja. Posle ubistva kralja Aleksandra 1934.godine, na vlast je došao njegov sin kralj Petar II Karađorđević. Pošto je bio maloletan, kraljevska vlast preneta je na namesništvo. Nikada nije abdicirao, a poslednje godine svog života proveo je u Americi. Kraljevina se zvanično ukida 1945. godine.

Kompleks dvora dinastije Karađorđević, 1930.godine

Maršalat dvora je zdanje koje je najverovatnije podignuto kada i Stari dvor 1884. godine. Zgrada je bila u sklopu dvorskog kompleksa u sredini dvorske bašte.Prvobitni naziv je bio zgrada dvorske straže, a od 1918. godine nadograđena i od tada nosi naziv Maršalat kraljevskog dvora. Projekat nadogradnje je uradio arhitekta Momir Korunović. Zgrada je iz nepoznatih razloga srušena 1958. godine.

Stari konak, razglednica iz 1903. godine, Muzej grada Beograda

Stari konak je oko 1840. godine, kao svoju porodičnu kuću podigao ustavobranitelj Stojan Simić. Knez Aleksandar Karađorđrvić je ovo zdanje 1845. godine napravio svojom rezidencijom , a tu namenu je imao i tokom vladavine dinastije Obrenović. U toj zgradi ubijen je vladarski par Aleksandar Obrenović i njegova žena Draga Mašin, nakon čega je 1904. godine porušen.

Imovinu Karađorđevića preuzima komunistička vlast 1947. godine. Posle smrti Petra II nasledio ga je Aleksandar II Karađorđević. Prve naslednike dobio je sa Marijom Da Glorijom od Orleana i Bragance. Nakon razvoda sa Marijom ženi se sa Katarinom Karađorđević. 17. jula 2001. Aleksandar II, njegova supruga i tri sina, Petar, Aleksandar i Filip vratili su se u dvor u Beogradu. Kraljevska porodica se vratila kući posle 60 godina izgnanstva. Danas se mauzolej Karađorđevića nalazi na Oplencu, nadomak Topole.

Pripremila: Ana Sarić