DAMAD ALI -PAŠINO TURBE

GDE SE NALAZI

Nalazi se u Gornjem gradu  Beogradske tvrđave, nedaleko od Česme Mehmed-paše Sokolovića, Zavoda za zaštitu spomenika kulture i arheoloških ostataka dvora despota Stefana Lazarevića..

.

DA LI JE OVO DAMAD ALI PAŠINA GROBNICA?

Nije ni Damad Ali -pašina grobnica, a nije ni objekat koji pripada Srbiji. Objekat pripada ambasadi Turske i neotuđivo je pravo Turske države. U objekat stoga ne može da se udje. Turbe samo nosi naziv po velikom veziru sultana Ahmeda III, Damad Ali-paši, ali nema pouzdanih podataka gde je njegov grob, iako postoje istorijski podaci koji svedoče o tome da je on u Beogradu sahranjen 1716.godine.

KO JE DAMAD-ALI PAŠA?

Damad Ali-paša bio je veliki vezir  u Osmanskom carstvu u periodu od   1713. do 1716. u vreme sultana Ahmeda III. Ime Damad ili Damat (na turskom znači zet) vezir Ali-paša je dodao svom imenu nakon što se oženio ćerkom sultana Ahmeda III. Predvodio je Tursku  protiv Austrije, u bici kod Petrovaradina 1716. godine, gde je pretrpeo poraz, a nakon  ranjevanja ubrzo je umro. Neki istorijski podaci sugerišu da je tada sahranjen u  Beogradu.

ISTORIJAT

Današnje turbe nema veze sa grobnicom velikog vezira Damad Alo -paše. Ono je izgrađeno, više od 150 godina posle smrti vezira, 1784. godine kao grobnica beogradskog muhafisa(zapovednika)Izmet Mehmed-paše. Pošto je turbe znatno oštećeno u Prvom srpskom ustanku, Turci su ga obnovili 1819. godine i posvetili uspomeni na Damad Ali-pašu, koji je, kako se verovalo sahranjen u Beogradu. Postoje podaci koji govore da je lični vezirov čuvar pečata, koji se po okončanju austrijske okupacije(1717-1739) vratio u Beograd kao dafterdar (poreznik), podigao turbe nad grobom Damad Ali-paše. medjutim danas je tu grobnica Izmet Mehmed-paše ,a kasnije su u turbetu sahranjena i dva muhafisa (zapovednika) Beogradske tvrđave: Selim-paša (1847) i Hasan-paša (1850).

IZGLED

Turbe visoko sedam metara, građeno je od kamena kao jednoprostorna građevina.Ima šestougaonu osnovu, koja u prečniku iznosi osam metara. Nakon godina zapuštenosti, tokom 2017. godine Turska agencija za međunarodni razvoj i saradnju je svojim sredstvima pomogla obnovu turbeta, kao i obnovu Česme Mehmed-paše Sokolovića i Malog stepeništa na Kalemegdanu.

Pripremila: Iva Pešić